Dry needling of acupunctuur: twee naalden, twee totaal verschillende behandelingen

Wat het verschil is, welke klachten bij welke behandeling passen en hoe dry needling bij Bodycare in een behandelplan past.

Twee naalden, twee werelden

Dry needling en acupunctuur gebruiken allebei een dun naaldje, maar stoppen daar mee qua overeenkomsten. Dry needling werkt op triggerpoints: verkrampte plekjes in een spier die lokaal pijn veroorzaken en vaak uitstralen naar een ander gebied. Een fysiotherapeut prikt het triggerpoint aan zodat de spier zich ontspant en het pijnsignaal afneemt. Acupunctuur werkt vanuit de traditionele Chinese geneeskunde en richt zich op energiebanen in het lichaam, niet op spierknopen. Wie last heeft van spierspanning, een stijve nek of uitstralende hoofdpijn zit met een andere vraag dan wie om energiebalans vraagt. Dat verschil bepaalt welke behandeling past.

Dry needling is een behandeling waarbij een fysiotherapeut met een dun naaldje een triggerpoint in de spier aanprikt, zodat de verkrampte spier zich ontspant en de pijn afneemt.

Een triggerpoint is een verkrampt plekje in een spier dat lokaal pijn doet en vaak uitstraalt naar een ander gebied, bijvoorbeeld van de nek naar het hoofd.

Wat er in de spier gebeurt als de naald erin gaat

Een triggerpoint is geen abstractie. Het is een plek in de spier waar de spiervezels samenklonteren en niet meer loslaten, ook niet als je tot rust komt of stretcht. Die verkramping belemmert de doorbloeding, stapelt afvalstoffen op en stuurt een aanhoudend pijnsignaal naar de hersenen. Dat signaal kan lokaal blijven, maar kan ook uitstralen: een triggerpoint in de nekspier geeft soms meer hoofdpijn dan nekpijn.

Dry needling pakt dat mechanisme direct aan. De fysiotherapeut lokaliseert het triggerpoint via bewegingsonderzoek en drukpalpatie, brengt vervolgens een dun naaldje precies op die plek in en de spier reageert met een korte, onvrijwillige spiertrekking, ook wel de "twitch response" genoemd. Die reactie is het teken dat het triggerpoint geraakt is. Na de trekking ontspant de spier zich, de doorbloeding herstelt en het pijnsignaal neemt af.

De naald zit gemiddeld 10 tot 30 seconden in de spier. Een volledige dry needling sessie duurt doorgaans 20 tot 45 minuten, afhankelijk van hoeveel triggerpoints behandeld worden en welke spieren erbij betrokken zijn. Meer over wat je tijdens en na de behandeling kunt verwachten lees je op de pagina is dry needling pijnlijk. Wat je daarna voelt en hoe lang een eventuele spierpijn aanhoudt staat op de pagina over bijwerkingen van dry needling.

Dit is intramusculaire stimulatie: de naald stimuleert het spierweefsel zelf, niet de huid eromheen. Dat is precies wat dry needling onderscheidt van acupunctuur.

Een andere theorie, een andere naald

Acupunctuur heeft een geheel ander vertrekpunt. De behandeling komt voort uit de traditionele Chinese geneeskunde en gaat uit van een netwerk van energiebanen, de zogenoemde meridianen, die door het lichaam lopen. Blokkades in dat netwerk zouden klachten veroorzaken. Acupunctuurpunten liggen op die banen en worden aangeprikt om de energiestroom te herstellen.

De naalden die acupuncturisten gebruiken lijken op die van dry needling, maar de plek van inbrengen is volledig anders bepaald. Acupunctuurpunten volgen een vastgelegd systeem van meridianen en zijn niet hetzelfde als triggerpoints. Een triggerpoint is een fysiologisch meetbaar verschijnsel in spierweefsel. Een acupunctuurpunt is een locatie op een energiebaan uit de traditionele Chinese geneeskunde. Die twee systemen overlappen soms toevallig in locatie, maar zijn conceptueel niet verwant.

Wil je meer weten over wat een triggerpoint precies is en hoe hij zich onderscheidt van een acupunctuurpunt? De pagina dry needling bij triggerpoints werkt dat mechanisme verder uit.

Acupunctuur wordt uitgevoerd door een acupuncturist, opgeleid in de traditionele Chinese geneeskunde. Dry needling wordt uitgevoerd door een fysiotherapeut of manueel therapeut met een aanvullende training in naalding. Dat zijn twee verschillende beroepsgroepen met twee verschillende theoretische kaders.

Vier verschillen op een rij: dry needling versus acupunctuur

Een kanttekening bij die laatste rij: de grens is niet absoluut. Acupunctuur wordt ook bij spierpijn toegepast en er is onderzoek naar de effecten bij specifieke klachten. Maar als de klacht duidelijk een spierknoop heeft als bron, dan is dry needling vanuit de westerse geneeskunde de directere aanpak: de oorzaak wordt mechanisch aangepakt, niet via een theoretisch energiemodel.

Wanneer dry needling logisch past

Spierspanning die niet wegtrekt na rust, strekken of een warme douche. Hoofdpijn die telkens terugkomt en zijn oorsprong heeft in de nek of schouders. Een stijfheid in de rug die ochtend na ochtend voelbaar is en pas na een kwartier bewegen wat loskomt. Dit zijn situaties waarbij triggerpoints waarschijnlijk een rol spelen.

Dry needling is in het bijzonder passend bij:

• Spierspanning in nek, schouders of rug met een drukpijnlijke plek als bron
• Spanningshoofdpijn die uitstraalt vanuit de nekmusculatuur
• Uitstralende pijn die vanuit een spierknoop richting arm of been trekt
• Sportblessures waarbij een verkrampt spiergebied het herstel vertraagt
• Klachten waarbij klassieke rekken en massages tijdelijk helpen maar de pijnplek terugkomt

Het is ook nuttig te weten wanneer dry needling minder voor de hand ligt: bij klachten zonder duidelijke spiercomponent, bij mensen die bloedverdunners gebruiken of tijdens zwangerschap, zijn er redenen om dry needling niet toe te passen of aan te passen. Dat bespreek je in de intake.

Meer lezen over hoe een behandelsessie van begin tot eind verloopt? Dat staat op de pagina wat is dry needling en hoe werkt het.

Dry needling als onderdeel van een behandelplan bij Bodycare

Een naald in een triggerpoint zetten lost de spanning op, maar lost de reden waarom die spanning is ontstaan meestal niet op. Overbelasting, een scheef bewegingspatroon, een langdurige houding die bepaalde spieren te veel vraagt: dat zijn de oorzaken die terugkomen als dry needling eenmalig wordt ingezet zonder verdere aanpak.

Bij Bodycare Fysiotherapie en Leefstijl in Son en Breugel is dry needling om die reden onderdeel van een behandelplan, niet een losse interventie. Na een intake en bewegingsonderzoek stelt de fysiotherapeut samen met je vast wat er speelt, welke aanpak past en in welke volgorde. Dry needling kan dan een stap zijn om de spier te ontspannen zodat de volgende stap, het opbouwen van belastbaarheid via oefentherapie, beter lukt. Beweegprogramma's worden elke 6 weken bijgesteld op basis van hoe het herstel vordert.

Hidde van Nuland, fysiotherapeut en manueel therapeut bij Bodycare, combineert dry needling regelmatig met manuele therapie en gerichte oefeningen. Die combinatie werkt omdat dry needling de spier ontspant en manuele therapie het gewricht beweeglijker maakt: samen geeft dat meer ruimte voor herstel dan één techniek apart. Meer over manuele therapie als behandelvorm lees je op de manuele therapie-pagina. Het complete overzicht van het dry needling-aanbod bij Bodycare vind je op de dry needling-overzichtspagina.

Bodycare is gevestigd op Ekkersrijt in Son en Breugel en werkt al sinds 2004 vanuit dezelfde locatie. Patiënten geven de praktijk een gemiddeld cijfer van 8,6.

Je hebt geen verwijsbrief van de huisarts nodig om langs te komen. Loop binnen tijdens het gratis inloopspreekuur, vertel waar je last van hebt en hoor wat er mogelijk is.

Veelgestelde vragen over dry needling en acupunctuur

Wat is het verschil tussen dry needling en acupunctuur?

Dry needling werkt vanuit de westerse geneeskunde en richt zich op triggerpoints: verkrampte plekjes in spierweefsel die pijn veroorzaken en uitstralen. De fysiotherapeut prikt het triggerpoint aan zodat de spier zich ontspant. Acupunctuur werkt vanuit de traditionele Chinese geneeskunde en richt zich op energiebanen in het lichaam. De theoretische kaders, de locaties van de naalden en de beroepsgroepen die de behandelingen uitvoeren zijn fundamenteel anders.

Is dry needling hetzelfde als acupunctuur?

Nee. De naalden lijken op elkaar, maar daarmee houden de overeenkomsten op. Dry needling is een techniek binnen de westerse fysiotherapie, gericht op spierweefsel en triggerpoints. Acupunctuur is een behandeling uit de traditionele Chinese geneeskunde, gericht op het herstellen van energiestromen via meridianen. Een acupunctuurpunt is ook niet hetzelfde als een triggerpoint: ze liggen soms op dezelfde plek, maar zijn conceptueel niet verwant.

Voor welke klachten is dry needling geschikt en voor welke acupunctuur?

Dry needling past het best bij klachten waarbij een verkrampte spier of triggerpoint de bron is: spierspanning in nek of schouders, spanningshoofdpijn, uitstralende pijn vanuit de rug of een sportblessure met spiercomponent. Acupunctuur wordt vanuit de traditionele Chinese geneeskunde ingezet bij klachten die worden gezien als energieonbalans, zoals bepaalde vormen van stress of slaapproblemen. Bij spierpijn met een duidelijk lokaliseerbaar triggerpoint is dry needling vanuit de westerse geneeskunde de directere aanpak.

Wie mag dry needling uitvoeren in Nederland?

In Nederland wordt dry needling uitgevoerd door fysiotherapeuten of manueel therapeuten die een aanvullende opleiding in naalding hebben gevolgd. Acupunctuur wordt uitgevoerd door een acupuncturist, opgeleid in de traditionele Chinese geneeskunde. Beiden werken met dunne naalden, maar vanuit een andere opleiding, een ander theoretisch kader en met andere behandeldoelen. Bij Bodycare voert Hidde van Nuland dry needling uit als gecertificeerd fysiotherapeut en manueel therapeut.

Doet dry needling pijn?

Dat verschilt per persoon en per triggerpoint. De naald zit gemiddeld 10 tot 30 seconden in de spier. Je kunt een korte spiertrekking voelen op het moment dat het triggerpoint geraakt wordt, en daarna tijdelijk een zeurend of zwaar gevoel in de spier. Wat je precies kunt verwachten tijdens en na de behandeling lees je op de pagina is dry needling pijnlijk.